Begrippenlijst

ALGO

Gehoortest, waarbij signalen worden gemeten via elektroden op de schedel. Dit kan terwijl je kind slaapt.

Apgarscore

Test om conditie van de baby kort na de geboorte te bepalen waarbij gekeken wordt naar hartslag, ademhaling, kleur, spiertonus en reflexen.

Apneu

Periode van ademstilstand.

Aminozuren

De kleinste eenheden van eiwitten zijn aminozuren. Eiwitten zijn lange ketens van aan elkaar gekoppelde aminozuren. In het laatste deel van de zwangerschap - of bij een vroeggeboorte in de couveuse - vormen ze een belangrijke bouwstof voor de hersenontwikkeling van het kind.

Arterie

Slagader

Afweersysteem

Het afweersysteem (immuunsysteem) beschermt je lichaam tegen ziekte door indringers zoals virussen, bacteriën en schimmels te bestrijden.

Bilirubine

Afbraakproduct van rode bloedcellen, dat in de eerste tijd na de geboorte een gele verkleuring (geelzucht) kan veroorzaken. Bij couveusekinderen kan de verkleuring zich ook nog na meer dan een paar dagen voordoen

BPD

Bronchopulmonale Dysplasie is een chronische longziekte, die ontstaat door beschadiging van de (premature) longen. Kinderen met BPD hebben vaak lang extra zuurstof nodig en hebben in de eerste levensjaren vaker luchtweginfecties.

Bradycardie

Langzame hartslag, vaak als reactie op een apneu.

Bronchiolitis

Ontsteking van de kleine vertakkingen (bronchioli) van de luchtpijp. Bronchiolitis komt voornamelijk bij kleine kinderen voor, vooral in de winter.

B-streptokokkeninfecties

Veelvoorkomende infectie op de neonatologie, veroorzaakt door een bacterie.

Buidelen (kangoeroeën)

Kindje knuffelen op de blote borst.

CFM

Cerebrale Functiemonitor die de hersenactiviteit weergeeft.

Coffeïne

Geneesmiddel dat het ademhalingscentrum in de hersenen stimuleert.

Corticosteroïden

Bijnierschorshormonen die voor de geboorte toegediend worden aan moeder en daardoor de longrijping van het nog ongeboren kind bevorderen.

Couveusenazorg

Ondersteuning door de thuiszorg op het moment dat je kindje thuiskomt.

CPAP

Continuous Positive Airway Pressure is een vorm van ademhalingsondersteuning waarbij extra druk op de longen wordt gehouden via een masker of twee sprieten in de neus.

Cyanose

Blauwe verkleuring van de huid door een verminderd zuurstofgehalte in het bloed.

Ductus Botalli

Een vaatverbinding tussen de longslagader en de grote lichaamsslagader, die voor de geboorte van groot belang is voor de bloedsomloop, maar zich na de geboorte dient te sluiten. Dat laatste gebeurt regelmatig niet na vroeggeboorte.

Dysmatuur

Te licht voor de duur van de zwangerschap.

Endorfines

Lichaamseigen stofjes die pijnstillend werken.

Enterale voeding

Voeding rechtstreeks in het maagdarmstelsel via een sonde.

Epiduraal

Een epiduraal infuus is een dun slangetje tussen de vliezen rond het ruggenmerg.

Fontanel

Opening tussen de schedelbeenderen, waardoor het kind tijdens de bevalling door het bekken van de moeder heen kan. De fontanel is rond de leeftijd van 12 tot 18 maanden dichtgegroeid.

Fortifier

Fortifier wordt aan de moedermelk toegevoegd om de moedermelk te versterken: extra eiwitten, vitamine D, kalk en fosfaat.

Fototherapie

Therapie van ultraviolet licht om geelzucht te voorkomen.

HFV

Hoog Frequentie Ventilatie of beademing. Tijdens deze ‘trilbeademing’ worden de longen continu op spanning gezet en vindt gaswisseling plaats door de luchtkolom te laten trillen.

High-flow-systeem

Zuurstoftoediening met een hoge flowsnelheid (>2 L/min) via sprietjes in de neus, waarbij er naast extra zuurstof ook druk op de longen wordt gezet. Het is een alternatief voor CPAP.

Hospitaliseren

Gewenning aan het ziekenhuis, waardoor – in dit geval bij de ouders – een afhankelijkheid van de zorg ontstaat, met verlies van zelfstandig denken en doen.

Hypoglycemie

Te laag bloedsuikergehalte.

Iatrogeen

Veroorzaakt door medisch handelen.

Intraveneus

In een ader.

Kangoeroeën

Kind knuffelen op de blote borst.

Low-f low-systeem

Zuurstoftoediening met een lage flowsnelheid (<2 L/min) via sprietjes in de neus, ook wel neusbrilletje of snorretje genoemd.

Maagretentie

Achtergebleven vocht of onverteerde voeding in de maag.

Meconium

Eerste, taaie en donkere ontlasting van een baby.

Monitor

Apparaat waarop onder meer de hartslag en de ademhaling te zien zijn.

Navelkatheter

Infuus dat via de navelstomp is ingebracht en waardoor vocht en medicijnen gegeven kunnen worden.

NEC

Necrotiserende enterocolitis (NEC) is een ernstige ontsteking van de darm waarbij er soms in een gedeelte van de zieke darm gaatjes kunnen ontstaan of een stukje darm afsterft.

Neurologie

Medisch specialisme dat zich vooral bezighoudt met diagnose en behandeling van ziekten van de hersenen, het ruggenmerg en de zenuwen.

NICU

Neonatale Intensive Care Unit: de IC voor pasgeborenen.

NIDCAP-methode/ ontwikkelingsgerichte zorg

Een methode waarbij gekeken wordt hoe een kindje zich voelt en wat het nodig heeft om zich zo goed mogelijk te kunnen ontwikkelen. Er wordt geprobeerd stress bij pasgeborenen te verminderen en zoveel mogelijk te voorkomen.

Oedeem

Vochtophoping in de weefsels.

Parenterale voeding

Voeding buiten het maagdarmstelsel (enteraal) om, rechtstreeks via een infuus in de bloedvaten.

Pasteuriseren

Korte verhitting waardoor eventuele schadelijke bacteriën worden vernietigd.

Prebiotica

Voedingsvezels die bijdragen aan de ontwikkeling van gezonde bifidus- en lactobacillus bacteriën in de darm.

Prematuur

Betekent ‘voor de rijpheid’, te vroeg geboren.

Probiotica

Probiotica zijn natuurlijke (bifidus- en lactobacillus) bacteriën, die zorgen voor een darmflora van goede darmbacteriën. Dit zorgt ervoor dat mogelijk schadelijke bacteriën in de darm minder groeien en dit helpt bij de afweer tegen infecties.

Rooming-in

Als voorbereiding op het ontslag naar huis kun je in het ziekenhuis een aaneengesloten dag en nacht doorbrengen met je kindje.

ROP

Retinopathy of prematurity. Beschadiging van het netvlies van het oog. Deze aandoening kan ontstaan door het toedienen van teveel zuurstof.

RS-virus of RSV

Respiratoir syncytieel virus, een verkoudheidsvirus dat bij (ex-)prematuren een ernstige longinfectie kan veroorzaken.

Saturatie

Het zuurstofgehalte in het bloed.

Saturatiemeter

Meting van het zuurstofgehalte in het bloed door een metertje op de huid van de voet of hand.

Sepsis

Bloedvergiftiging

Sonde

Slangetje voor de voeding, dat via neus of mond tot in de maag wordt ingebracht.

Surfactant

Stofje dat ervoor zorgt dat de longen na elke ademhaling niet helemaal inklappen, maar een beetje open blijven staan.

Tachycardie

Snelle hartslag

Tachypneu

Snelle ademhaling

Vitale functie

Vitale functies zijn functies in je lijf die je nodig hebt om in leven te blijven: hartslag, ademhaling, bloeddruk, temperatuur en pijn.